Wywiad z dr hab. Magdaleną Garncarz

Kardiologia małych zwierząt to dziedzina, która rozwija się w tempie uniemożliwiającym objęcie jej ramami klasycznego kształcenia podyplomowego. Dr hab. Magdalena Garncarz, uznany autorytet, wykładowczyni SGGW i ekspertka z międzynarodowym doświadczeniem, od lat wyznacza kierunki w polskiej diagnostyce serca u psów i kotów. W rozmowie z Moniką Cukiernik wyjaśnia, dlaczego obecny system wymaga uzupełnienia w postaci certyfikowanych szkoleń, jak relacja Mentor-Uczeń wpływa na sukces terapeutyczny oraz w jaki sposób nowoczesna edukacja, w postaci szkoleń certyfikowanych, przekłada się na realną wartość rynkową lekarza i bezpieczeństwo pacjenta.

Dr hab. Magdalena Garncarz to uznana specjalistka w dziedzinie kardiologii weterynaryjnej, której ścieżka edukacyjna i zawodowa ma wymiar międzynarodowy. Swoje wykształcenie rozpoczęła na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis (USA), gdzie w 1993 roku uzyskała tytuł Bachelor of Science na Wydziale Animal Science. Studia weterynaryjne kontynuowała w kraju, otrzymując w 1999 roku dyplom lekarza weterynarii w warszawskiej Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Z uczelnią tą pozostała związana zawodowo, podejmując pracę w Katedrze Chorób Małych Zwierząt, w której obecnie pełni funkcję adiunkta. W 2005 roku uzyskała stopień doktora nauk weterynaryjnych ze specjalnością w kardiologii, a pod koniec 2018 roku, w uznaniu za bogaty dorobek naukowy, publikacyjny i dydaktyczny, otrzymała stopień doktora habilitowanego.

W swojej karierze łączy pracę naukową z intensywną praktyką kliniczną oraz działalnością szkoleniową. Od 2003 roku prowadzi liczne wykłady i kursy dla lekarzy weterynarii, specjalizując się w diagnostyce echokardiograficznej małych zwierząt. Od 2013 roku aktywnie współpracuje z firmą Master Vet, realizując autorskie programy edukacyjne. Doświadczenie w zarządzaniu zdobywała w latach 2005–2008 jako kierownik Kliniki Małych Zwierząt Katedry Nauk Klinicznych na SGGW. Swoją pasję do kardiologii realizuje również w ramach prywatnego gabinetu specjalistycznego w Warszawie, gdzie konsultuje pacjentów z całego kraju. Jest aktywnym członkiem prestiżowych organizacji branżowych: Polskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii Małych Zwierząt, European Society of Veterinary Cardiology oraz Polish Association of Veterinary Cardiology.

Prywatnie dr hab. Magdalena Garncarz jest mamą bliźniaków, Agatki i Jacka. Jej życie od zawsze wypełnione było obecnością zwierząt – w przeszłości opiekowała się tak różnorodnymi gatunkami jak szynszyle, węże, konie czy nawet krowy. Obecnie jej domową gromadkę współtworzą koty Koko i Bernie, psy Lolcia i Kasia oraz żółw Jeff.

Co było główną motywacją i przesłanką do stworzenia tego konkretnego programu szkolenia certyfikowanego, jako alternatywy/uzupełnienia dla innych szkoleń z zakresu kardiologii?

Odpowiedź jest złożona, ponieważ składa się na nią kilka istotnych czynników. Po pierwsze, główne założenia szkolenia wynikają z ustaleń Krajowej Rady Lekarsko Weterynaryjnej oraz powołanej przez nią Rady Programowej Centrum Doskonalenia Zawodowego. Organy te podkreślają konieczność wprowadzenia certyfikowanych szkoleń zawodowych, w tym kardiologii psów i kotów, jako uzupełnienia systemu kształcenia podyplomowego. Zgodnie z tymi założeniami szkolenia certyfikatowe mają kończyć się uzyskaniem formalnego tytułu (https://vetpol.org.pl/uchwaly/).

Z mojej zaś perspektywy, w świetle tych wytycznych, kluczowe było stworzenie takiego programu, który umożliwi Kursantom osiągnięcie najwyższego poziomu wiedzy i praktycznych umiejętności klinicznych. Celem było nie tylko przekazanie aktualnej wiedzy, lecz także rozwinięcie umiejętności krytycznej analizy dostępnej literatury naukowej, nauka współpracy, budowanie wzajemnego zaufania oraz przygotowanie do zapewnienia pacjentom opieki na najwyższym poziomie merytorycznym.

Program ma również na celu stworzenie jasnych, mierzalnych standardów wiedzy i umiejętności, potwierdzonych certyfikatem, który odzwierciedla faktyczny poziom przygotowania klinicznego jego absolwentów. Chciałam podkreślić, że kurs ten nie został zaprojektowany jako konkurencja dla innych szkoleń lecz jako komplementarna i kompleksowa ścieżka rozwoju kompetencji kardiologicznych, silnie osadzona w realiach codziennej praktyki klinicznej, kończąca się – po zdanym egzaminie – uzyskaniem formalnego tytułu.  

W jaki sposób program szkolenia certyfikowanego różni się merytorycznie od standardowej specjalizacji weterynaryjnej?

W standardowej specjalizacji z chorób psów i kotów kardiologia jest jednym z elementów programu nauczania i daje solidne podstawy, natomiast jest to w tej chwili tak rozbudowana dziedzina, że nie ma możliwości poruszyć wszystkich zagadnień na 2-3 zjazdach.

Nasz program obejmuje całość metod diagnostycznych i terapeutycznych stosowanych w kardiologii weterynaryjnej. Kluczowe znaczenie ma spójność i integralność wszystkich rutynowo dostępnych narzędzi diagnostycznych i terapeutycznych, a w niektórych przypadkach również umiejętności współpracy pomiędzy ośrodkami referencyjnymi.

Celem programu jest przygotowanie lekarzy do świadomego i logicznego prowadzenia pacjenta – od etapu wstępnej diagnostyki, poprzez właściwą interpretację wyników badań, aż do zaplanowania i wdrożenia optymalnej, indywidualnie dobranej ścieżki terapeutycznej. Lekarze muszą wiedzieć, jaki kolejny krok diagnostyczny lub terapeutyczny jest potrzebny czy odpowiedni, aby skutecznie i odpowiedzialnie prowadzić pacjenta kardiologicznego. Podczas kształcenia skupiamy się także na tym aby każdy uczestnik miał Mentora/Opiekuna z którym będzie mógł konsultować przypadki i który będzie wyłapywał popełniane błędy, niezwykle ważna jest dla nas relacja Mentor – Uczeń

Jaki zakres nauki obejmuje?

Szkolenie obejmuje pełny, kompleksowy zakres kardiologii weterynaryjnej psów i kotów – od podstaw teoretycznych po zaawansowany poziom dotyczący ścieżki diagnostyczno-terapeutycznej. W szczególności program obejmuje zagadnienia z zakresu fizjologii i patofizjologii układu sercowo-naczyniowego, pełnej diagnostyki kardiologicznej, a także rozpoznawania i leczenia chorób serca psów i kotów, w tym wad wrodzonych i nabytych chorób serca. Uwzględnione zostaną choroby innych układów utrudniające diagnostykę czy leczenie chorób serca. Istotną część szkolenia stanowi farmakoterapia, w tym leczenie niewydolności krążenia, postępowanie w stanach nagłych oraz długoterminowe prowadzenie pacjenta. Program kładzie nacisk na analizę rzeczywistych przypadków klinicznych.

Czy specjalizacja obejmuje pogłębioną diagnostykę i postępowanie chirurgiczne/interwencyjne w rzadziej spotykanych wrodzonych wadach serca u zwierząt?

Zakres szkolenia nie obejmuje postępowania chirurgicznego lub interwencyjnego. Jest to domena chirurgii oraz wysoko wyspecjalizowanych ośrodków interwencyjnych i stanowi kolejny, odrębny poziom zaawansowania. Jednak uwzględnia pogłębioną diagnostykę kardiologiczną oraz przygotowanie pacjenta do leczenia chirurgicznego lub zabiegów interwencyjnych, w tym właśnie rozpoznanie wad serca, ocenę wskazań i przeciwwskazań, kwalifikacji pacjenta do dalszego postępowania oraz planowania opieki przed- i pooperacyjnej. Celem szkolenia jest wyposażenie lekarzy w kompetencje umożliwiające świadome i odpowiedzialne prowadzenie pacjenta na etapie diagnostyki oraz skuteczną współpracę z ośrodkami referencyjnymi, przy zachowaniu jasnych granic kompetencji kardiologii zachowawczej.

Jakie są kryteria wyboru kadry szkoleniowej? Czy szkolenia prowadzone są wyłącznie przez osoby z tytułem dyplomaty lub równoważnym, czy także przez doświadczonych specjalistów z dużym doświadczeniem klinicznym i dorobkiem naukowym?

Kadra wykładowców została starannie dobrana w oparciu o dorobek naukowy oraz doświadczenie kliniczne. Wykładowcy z Polski posiadają wieloletnie doświadczenie kliniczne, udokumentowany dorobek naukowy oraz bogate doświadczenie dydaktyczne. Do współpracy zaproszono również licznych wykładowcy zagranicznych, w tym z Europy oraz ze Stanów Zjednoczonych, posiadających tytuł dyplomowanego kardiologa weterynaryjnego lub równoważny tytuł z dziedzin pokrewnych.

W jaki sposób organizator zapewnia, że treści szkoleniowe są aktualne i zgodne z najnowszymi, międzynarodowymi rekomendacjami (np. ACVIM)?

Organizator szkolenia, czyli PSLWMZ, w pełni powierza nadzór nad częścią merytoryczną przedsięwzięcia Krajowemu Konsultantowi Kardiologii Psów i Kotów, którą to funkcję pełnię. W realizacji tego zadania ściśle współpracuję z Kierownikiem Merytorycznym szkolenia, dr Katarzyną Kraszewską. Wspólnie sprawujemy ciągłą kontrolę nad programem. Międzynarodowe wytyczne nie są dla nas jedynie teorią, lecz stanowią fundament naszej codziennej praktyki. Naszą rolę istotnie wspiera aktywna obecność na arenie międzynarodowej oraz stała współpraca z licznymi kardiologami weterynaryjnymi na całym świecie. Dzięki temu mamy bezpośredni dostęp do najnowszej wiedzy i trendów w kardiologii weterynaryjnej.

Jaka jest proporcja między teorią a ćwiczeniami praktycznymi? Czy ćwiczenia praktyczne będą się odbywać się na pacjentach klinicznych?

Proporcje między teorią a praktyką zmieniają się w trakcie czterosemestralnego szkolenia, przechodząc od budowania podstaw teoretycznych do zdobywania zaawansowanych umiejętności klinicznych. Na początku uczestnicy skupiają się głównie na teorii (sporo wykładów, podstawy wiedzy), aby zbudować solidne fundamenty merytoryczne. Następnie stopniowo przybywa ćwiczeń praktycznych, a ilość teorii maleje. Pod koniec kursu nacisk kładziony jest w większości na praktykę, w tym pracę z pacjentami klinicznymi. Ilość teorii jest wtedy minimalna.

W jaki sposób otrzymany certyfikat będzie wpływał na wartość rynkową lekarza weterynarii?

Wartość rynkowa lekarzy weterynarii posiadających formalny tytuł certyfikowanego lekarza kardiologa psów i kotów będzie wyższa. Wynikać to będzie z większego doświadczenia klinicznego, podniesienia jakości świadczonej pracy, oraz możliwości oferowania usług na wyższym poziomie. Wyższa wycena usług pozwoli z kolei na inwestowanie w nowocześniejszą aparaturę diagnostyczną, co bezpośrednio przełoży się na dalszą poprawę jakości opieki nad pacjentem.

Ogólnie rzec biorąc, certyfikacja przyczyni się do podniesienia standardu usług świadczonych przez lekarzy weterynarii. Szczególnie istotnym elementem utrzymania wysokiej jakości kompetencji będzie cykliczne potwierdzanie nabytych umiejętności, realizowane poprzez obowiązkowe, okresowe doszkalanie absolwentów programu.

Poza wzrostem wartości rynkowej, jakie są kluczowe, merytoryczne i praktyczne korzyści, które absolwent szkolenia zyskuje natychmiast po jego ukończeniu, a które wyróżniają go na tle lekarzy ze standardową specjalizacją?

Przede wszystkim jest to znacznie większa pewność siebie oraz swoboda w pracy z pacjentami kardiologicznymi, widoczna już na etapie pierwszego kontaktu, badania klinicznego i komunikacji z opiekunem. Wynika ona z uporządkowanej wiedzy, doświadczenia w pracy z rzeczywistymi przypadkami oraz jasnego rozumienia procesów diagnostyczno-terapeutycznych.

Absolwent nabywa też umiejętności krytycznego korzystania z literatury naukowej, co pozwala podejmować decyzje kliniczne w oparciu o aktualne dane. Istotną wartość programu jest również trwała grupa wsparcia, obejmująca kursantów (później już absolwentów) i wykładowców, umożliwiająca konsultowanie trudnych przypadków, wymianę doświadczenia oraz dalszy rozwój zawodowy.

Dodatkowo szkolenie otwiera możliwości – dla zainteresowanych daje realne podstawy do udziału w projektach, publikacjach prac oraz wystąpieniach konferencyjnych.

Dziękuję serdecznie za rozmowę.